Compressor in de garage: onderhoud en keuring op een rij
In bijna elke werkplaats staat hij ergens in een hoek te brommen: de compressor. Zolang hij draait, denkt niemand eraan. Valt hij uit, dan staan slagmoersleutels, bandenwisselaars en spuitpistolen stil. Goed compressor onderhoud in de garage voorkomt dat, en het scheelt ook in stroomverbruik en slijtage. In dit artikel lees je wat er bij onderhoud komt kijken, hoe het zit met het keuren van een drukvat en hoe je de hele persluchtinstallatie in de werkplaats gezond houdt.
Waarom compressor onderhoud in de garage zo belangrijk is
Een compressor zet stroom om in perslucht, en dat is een energie-intensief proces. Een vervuild aanzuigfilter, oude olie of een slecht werkende luchtdroger zorgen ervoor dat de compressor harder moet werken voor dezelfde hoeveelheid lucht. Dat zie je terug in meer draaiuren, meer warmte en eerder versleten onderdelen.
Daarnaast heeft de kwaliteit van de lucht direct invloed op je gereedschap en je werk. Water en olie in de leidingen laten pneumatisch gereedschap roesten en slijten. In een spuiterij leidt vocht of olie in de lucht tot fouten in de lak. Schone, droge perslucht is dus niet alleen een technisch detail, maar ook een kwestie van kwaliteit richting je klant.
Wat hoort er bij een onderhoudsbeurt?
Welke onderdelen aandacht nodig hebben, verschilt per type compressor. Een zuigercompressor vraagt ander onderhoud dan een schroefcompressor. Volg altijd de voorschriften van de fabrikant. In grote lijnen kijkt een monteur naar de volgende punten:
Eerst de filters: het aanzuigfilter, het oliefilter en het olieafscheiderelement worden gecontroleerd en zo nodig vervangen. Bij oliegesmeerde compressoren hoort daar het verversen van de olie bij. Daarna gaat de aandacht naar riemen, koppelingen en lagers, die door de dagelijkse belasting langzaam slijten.
Vervolgens test de monteur het veiligheidsventiel, de manometers en de drukschakelaar, controleert hij de luchtdroger en laat hij het condensaat aftappen. Tot slot reinigt hij de koeler, zodat de compressor op warme dagen niet oververhit raakt.
Leg elke beurt vast in een logboek, met datum, draaiuren en vervangen onderdelen. Zo zie je in een oogopslag wanneer de volgende beurt nodig is, en heb je iets in handen als een verzekeraar of keurmeester ernaar vraagt.
Zelf bijhouden tussen de beurten door
Een deel van het werk kun je zelf doen. Tap het drukvat regelmatig af als er geen automatische condensaftap is, kijk of de compressor niet vaker aanslaat dan normaal en let op olievlekken of vreemde geluiden. Houd de ruimte rondom de compressor vrij, zodat hij genoeg koele lucht kan aanzuigen. Een compressor die in een warme, stoffige hoek tussen de banden staat, gaat minder lang mee.
De persluchtinstallatie in de werkplaats: kijk verder dan de compressor
De compressor is maar een deel van het verhaal. De persluchtinstallatie in de werkplaats bestaat ook uit het drukvat, de droger, filters, het leidingnet en de aftappunten met koppelingen en slangen. Juist in dat leidingnet gaat vaak veel lucht verloren. Een lekkende snelkoppeling of een poreuze slang lijkt onschuldig, maar zolang het net onder druk staat, blijft de lucht ontsnappen, ook ’s nachts en in het weekend.
Een eenvoudige test: zet aan het einde van de dag al het gereedschap uit en luister of de compressor nog aanslaat. Doet hij dat, dan lekt er ergens lucht weg. Een specialist kan lekken opsporen met een ultrasone detector en ze gericht laten herstellen.
Ook de opbouw van het leidingnet doet ertoe. In veel garages is het net in de loop der jaren uitgebreid met losse stukken, waardoor de druk aan het einde van de werkplaats lager is dan bij de compressor. Een ringleiding met voldoende diameter en aftappunten met een eigen waterafscheider zorgt voor een stabiele druk bij elke brug. Lees meer over de mogelijkheden bij compressor en persluchtleidingen in de werkplaats.
Drukvat compressor keuren: hoe zit dat?
Het drukvat is het deel van de installatie waar de lucht onder druk wordt opgeslagen. Drukvaten kunnen onder de regels voor drukapparatuur vallen. Of een periodieke keuring nodig is en hoe vaak, hangt af van onder meer het type vat, de inhoud en de hoogste werkdruk waarvoor het vat is ontworpen. Voor kleine vaten gelden vaak minder strenge eisen dan voor grotere.
Omdat de regels per situatie verschillen, is het verstandig om een deskundige te laten beoordelen wat voor jouw vat geldt. Een keuringsinstantie of een gespecialiseerd onderhoudsbedrijf kan dat voor je uitzoeken. Let bij een inspectie in elk geval op roest aan de buitenkant, de staat van het veiligheidsventiel en de aanwezigheid van de typeplaat met gegevens van het vat. Ontbreekt die plaat, vraag dan advies voordat je het vat blijft gebruiken.
Bewaar keuringsrapporten bij het logboek van de compressor. Bij een controle, een schadeclaim of de verkoop van je bedrijf wil je kunnen laten zien dat de installatie goed is bijgehouden.
Vervangen of repareren?
Op een gegeven moment wordt het repareren van een oude compressor duurder dan vervangen. Signalen daarvoor zijn een sterk stijgend aantal draaiuren voor hetzelfde werk, terugkerende storingen en onderdelen die lastig te krijgen zijn. Een nieuwe compressor met toerenregeling past zijn vermogen aan de vraag aan en kan zuiniger zijn als het luchtverbruik over de dag sterk wisselt.
Kijk bij vervanging ook naar de plek en de aansluiting. Een compressor in een aparte, geventileerde ruimte zorgt voor minder lawaai in de werkplaats. Een zwaardere compressor vraagt soms om een aanpassing van de groepenkast of krachtstroom; daarover lees je meer bij elektra en krachtstroom in de werkplaats.
Checklist voor je persluchtinstallatie
Loop deze vragen eens per jaar langs, bijvoorbeeld als het wisselseizoen voor de banden voorbij is. Is er een onderhoudsschema volgens de voorschriften van de fabrikant, en wordt het ook gevolgd? Wordt het condensaat netjes afgevoerd en, waar nodig, gescheiden van olie voordat het in het riool komt?
Is het leidingnet recent op lekken gecontroleerd? Weet je of het drukvat periodiek gekeurd moet worden, en wanneer de laatste keuring was? Staat de compressor op een koele, schone en goed bereikbare plek? En is de capaciteit nog voldoende voor het aantal monteurs en het gereedschap dat tegelijk draait? Kun je een van deze vragen niet beantwoorden, dan is dat een goed moment om een specialist te laten kijken.
Offertes vergelijken via Garageflits
Wil je je compressor laten onderhouden, het leidingnet laten nakijken of een nieuwe installatie laten plaatsen? Op Garageflits doe je een aanvraag met één formulier. Vermeld het merk en type compressor, het aantal aftappunten en wat je wilt laten doen. Je ziet daarna vakbedrijven uit je omgeving met hun plaats en afstand, en je kiest zelf welke bedrijven je aanvraag krijgen. Vergelijk de voorstellen op onderhoudsinhoud, reactietijd bij storingen en advies over keuring, niet alleen op prijs.